بازگشت ستاره ناآرام

به انگيزه انتصاب ديه‌گو مارادوناي معروف به سمت سرمربيگري تيم ملي آرژانتين

بازگشت ستاره ناآرام

ديه‌‌گو مارادونا كه روز چهارشنبه 8 آبان در اتفاقي كاملا غيرمنتظره به عنوان سرمربي جديد تيم ملي فوتبال آرژانتين منصوب و در اين سمت جانشين «الفيو باسيله»‌ مستعفي شد، مردي است كه در دوران بازيگري‌اش به بالاترين سطح رسيد، اما در بيرون از ميدان و حتي درون آن مشكلات انضباطي و اخلاقي بي‌شماري داشت و اين كه فن او بر معضلات فوق سايه انداخت و وي را درخشان و پرطرفدار ساخت، فقط خبر از عمق مهارت‌ها و ميزان استعداد وي مي‌دهد.

فيفا در سال 2000 و به مناسبت پايان قرن بيستم اقدام به انتخاب بهترين فوتباليست قرن گذشته كرد و مارادونا را همراه با په‌له برزيلي در صدر نشاند و عنوان برترين بازيكن قرن را به طور مشترك به آنها بخشيد و كمتر كسي به صحت اين انتخابات شك دارد.

بدون شك اوج درخشش اين چهره كوتاه‌قد اما ‌بسيار فني، در جام جهاني 1986 مكزيك بود كه او يك‌تنه آرژانتين را به عنوان قهرماني رساند و با پاي چپ سحر كننده و تكنيك خيره‌كننده‌اش سدهاي بسياري را از پيش رو برداشت و مهار ناپذير ظاهر شد.

همان داستان با ابعادي بسيار كمتر در جام جهاني 90 در خاك ايتاليا  تكرار شد، اما آرژانتيني‌ها با قبول شكست 1 بر صفر برابر آلمان در بازي فينال به نايب‌قهرماني اكتفا كردند. خاطره همان سال‌ها و موفقيت‌هاي بزرگ است كه خوليو گرون دونا، رئيس فدراسيون فوتبال آرژانتين را به تكرار همان زمان‌ها و تلاش براي تجديد حلقه‌هاي همان همكاري تشويق كرده است زيرا وي اضافه بر نشاندن ديه‌گو در صندلي سرمربيگري تيم ملي آرژانتين پست مديريت فني اين تيم را هم به دكتر كارلوس بيلاردو سپرده كه سرمربي آرژانتين در سال‌هاي 86 تا 90 بود و روابط خوبي با مارادونا داشته و ستاره سركش و ناآرام فوتبال آرژانتين همواره به او ارادت داشته است.

مارادونا نيز بعد از انتصابش به عنوان سرمربي جديد آرژانتين براحتي به مسائل فوق اشاره و اعتراف كرده و گفته است: تجربه فراوان بيلاردو در مربيگري و اشراف او بر دنياي فوتبال، چيزي نيست كه بتوان به آساني چشم بر آن بست و من قطعا به حرف‌هاي او گوش فرا خواهم داد و به آن عمل خواهم كرد. خوشبختانه بين ايده‌هاي من و دكتر با گرون دونا تفاهم و تشابه برقرار است و جملگي يك چيز را مي‌خواهيم.

او نمي‌دانست

با اين حال در ساير حرف‌هاي مارادونا اين نكته نيز مستتر و جالب توجه است كه وي تا دقايقي پيش از برگزاري جلسه خود با گرون دونا و بيلاردو در محل فدراسيون فوتبال آرژانتين، نمي‌دانسته براي اين پست انتخاب شده و فقط با شروع شدن جلسه و طي صحبت‌هاي دو مقام فوق متوجه گزينش خود شده است.

هر چه هست او بازگرداندن روحيه و روند كاري و نگرش سال 1986 را به اردوي ملي آرژانتين هدف اصلي‌اش اعلام كرده و مي‌خواهد تيم ملي را به سقف و ثغور و مرزهاي همان سال به لحاظ فني و روحي برساند. همچنين با وجود برخي مشكلات در فوتبال آرژانتين و ستيزه‌‌جويي‌هاي گاه به گاه ديه‌گو و طبيعت ناآرام وي، نيل به هدف فوق، چندان با اطمينان به دست نمي‌آيد.

به علاوه نبايد فراموش كرد كه فوتبال آرژانتين به رغم صدور و ساخت بيشترين نوستاره‌‌ها و پرورش و معرفي بهترين نيروهاي جوان به تعداد زياد در هر سال، كمتر توانسته در 15 سال اخير به حق خود برسد و موفقيت‌هايي را كسب كند كه به فراخور توان و ظرفيت فراوان فوتبال اين كشور است.

درست است كه آرژانتين برنده مدال طلاي فوتبال در هر دو المپيك آخر بوده، اما در رده سني بزرگسالان بعد از جام ملت‌هاي آمريكاي جنوبي 1993 هيچ عنواني را تصاحب نكرده است و شكست 3 بر صفر در برابر رقيب قديمي‌اش برزيل در فينال كوپاي 2007 از تلخ‌ترين رويداد‌ها براي سفيد و آبي‌هاي آرژانتين بود.

عامل بازدارنده‌

به رغم حضور جوانان بسيار مستعدي مانند مسي، ته‌وز، اگه‌رو، دي اله ساندرو، دي ماريا، ايمار، ساويولا و همچنين كامبياسو، ريكلمه و هاينتزه در فوتبال آرژانتين تيم ملي اين كشور ناكامي‌هاي پر سروصدايي در 5 سال اخير تحمل كرد و كلا فوتبال آرژانتين توقف‌هاي تلخي را در 4 جام جهاني آخر تجربه كرده و در هيچ‌يك از يك‌چهارم نهايي فراتر نرفته است و وقتي اين همه استعداد و توان در نزد بازيكنان هست، عامل بازدارنده را بايد چيز ديگري تلقي كرد و مهم‌ترين آنها ناتواني در ايجاد تمركز و وحدت در ميان اين همه ستاره و بخشيدن انگيزه گروهي و هماهنگي كاري و اتحاد تاكتيكي به آنهاست.

خصلتي كه عدم تامين آن باعث شد پيش از باسيله نيز مارچلوبي‌يلسا و دانيل پاسارلا و همچنين خوزه پكرمن ماندگاري لازم و موفقيت مورد نظر را در اردوي ملي بزرگسالان نداشته باشند؛ حال آن‌كه همين پكرمن در دوران حضورش در تيم ملي جوانان آرژانتين بسيار موفق بود و آن تيم را 3 بار فاتح جام جهاني در اين رده سني كرد.

پكرمن بعد از حذف آرژانتين به دست آلمان در مرحله يك‌چهارم نهايي جام جهاني 2006 از سمت رهبري اين تيم استعفا كرد و بعد از آن بود كه رويكرد مجدد به الفيو باسيله شكل گرفت و مردي كه از 1991 تا 94 سرمربي آرژانتين بود، از نو عهده‌دار اين سمت شد و از 2006 تا 2008 بر اين مسند ماند، اما وقتي آرژانتين از 10 بازي نخست خود در مرحله مقدماتي جام جهاني 2010 در منطقه آمريكاي جنوبي بيش از 16 امتياز نگرفت و از رده سوم جدول بالاتر نيامد و بخصوص زماني كه آرژانتيني‌ها 1 بر صفر به شيلي باختند، به خاطر كثرت اعتراض‌ها مجبور به استعفا از سمت خود شد.

رقباي بهتر

مارادونا به عنوان جانشين او، بهتر و بيشتر از هر كس مي‌داند كه ساير كانديداهاي پست مربيگري تيم ملي آرژانتين از وي پيشينه‌اي طولاني‌تر در اين حرفه و مهارتي فزون‌تر داشته و دارند و علم مربيگري را بسيار بهتر از او مي‌شناسند و بنابراين چيزي كه باعث ناديده گرفته شدن فاكتور فوق و اهداي اين سمت به مارادونا شده، از يك سو عامل محبوبيت فراوان او نزد مردم و از طرف ديگر وجود اين تفكر و طرز تصور نزد گرون دونا و همكارانش است كه مي‌‌توان با قرار دادن مجدد مارادونا و دكتر بيلاردو كنار يكديگر در اردوي ملي همان فضاي دوستي توام با موفقيت نيمه دوم دهه 1980 را تكرار كرد و به دستاوردهاي تازه‌اي رسيد.

حتي نگاهي گذرا به نام و وصف ساير نامزدهاي پست سرمربيگري آرژانتين نيز كه اين عنوان به آنها داده نشد و مارادونا بر آنها ارجح دانسته شد، خبر از تفاوت‌هاي فراوان موجود مي‌دهد. كارلوس بيانكي، مردي كه بوكاجونيورز را 3 بار فاتح جام باشگاه‌هاي آمريكاي جنوبي‌ (ليبرتادورس كاپ)‌ و 4 مرتبه قهرمان ليگ آرژانتين كرد، سرجيو باتيستا مربي تيم ملي اميد آرژانتين كه امسال كشورش را فاتح رشته فوتبال در المپيك پكن كرد، ديه‌گو سيمونه مربي موفق فعلي ريورپلاته و ميگل انخل روسو هدايتگر قبلي بوكاجونيورز كساني بودند كه در فهرست فدراسيون آرژانتين جاي داشتند و روي آنها تحقيق صورت پذيرفته بود، اما در نهايت آنها راي اعتماد نگرفتند.

2 بار مجازات توسط فيفا

2 بار محروم شدن از جانب فيفا و هر مرتبه به مدت 15 ماه كه به سبب رويكرد مارادونا به مواد مخدر و گرفته شدن مچ وي به اين خاطر در سال‌هاي 91 و 94 بود و سپس عوارض استفاده طولاني از مواد مخدر در اواخر دهه گذشته و نيمه اول دهه جاري كه چهره و پيكري باد كرده و بد شكل را به مارادونا بخشيد و سيمايي بيگانه را از وي نزد جهانيان ترسيم كرد، اوج نگون بختي‌ها و مشكلات انضباطي وي بودند و او حتي حدود 7 سال در هاوانا پايتخت كوبا ساكن شد و ادعا مي‌كرد آنجا در حال رفع بيماري اعتياد خود است و در كلينيك‌هاي متعدد سرگردان بود ولي او اينك مدعي است كه ديگر مشكل گذشته را ندارد و چهره سالم‌تر و پيكر بالنسبه لاغرتر او در قياس با 10 سال پيش ظاهرا مويد اين ادعاست.

وي حتي به مدت بيش از يك سال طراح و مجري يك نمايش پرطرفدار در يكي از كانال‌هاي تلويزيوني بوئنوس آيرس بود، اما او را هر چه بپنداريم، در دشواري ماموريت جديد محوله به وي نمي‌توانيم ترديدي به خود راه بدهيم. هر چند وجود 4 سهميه صعود مستقيم به مرحله پاياني جام جهاني 2010 و قرار داشتن ياران مسي و ريكلمه در رده سوم جدول حاكي از آن است كه آرژانتين مشكل لاينحلي براي راهيابي به مرحله نهايي جام جهاني نوزدهم ندارد، ولي اين كه آيا او مي‌تواند چيزي فراتر از اين را كسب كند، در مظان ترديد قرار دارد، زيرا تمام افتخارات و هنرهاي اين جوان بالنده كه در زمان بازيگري‌اش كم همتا بود،‌ اينك و در مقام سرمربي و در مواجهه با نسل تازه فوتبال كشورش تضميني براي موفقيت به دست نمي‌دهد.

منفي اما حقيقي‌

ديدگاهي منفي اما حقيقي وجود دارد كه پيشينه ديه‌گو در امر مربيگري چنان ناچيز و اندك است كه او حتي دانش كلاسيك اين كار را هم ندارد.

ميشل پلاتيني ستاره فوتبال فرانسه و برنده 3 دوره جايزه معتبر توپ طلا روزي گفته بود: كارهايي كه من با يك توپ فوتبال انجام مي‌دادم، ديه‌گو با يك پرتقال هم انجام مي‌داد. او يك نابغه تمام عيار بود.وقايع و نتايج مسابقه‌هاي بعدي آرژانتين نشان خواهد داد چهره ستاره‌اي كه بر اثر كجروي‌هاي خود مخدوش شد؛ تا چه حد مي‌تواند همان نبوغ را در عرصه كاملا متفاوت مربيگري هم جاري كند.

«قهرمان» در يك نگاه‌

نام: ديه‌گو مارادونا

متولد: 30 اكتبر 1960 در شهر بوئنوس آيرس‌

باشگاه‌هاي محل بازي: آرژنتينوس جونيورز (1976 تا 80)‌، بوكاجونيورز (81 و 82)‌، بارسلونا (82 تا 84)‌، ناپولي (84 تا 91)‌، سه‌ويا (92 و 93)‌، نيوول اولدبويز (94)‌، دوباره بوكا جونيورز (95 تا 97)‌

تعداد بازي‌هاي ملي: 91 (34 گل‌زده)‌

كل دوران بازيگري: 678 مسابقه (345 گل‌زده)‌

افتخارات تيمي: فتح ليگ آرژانتين با بوكاجونيورز در 81، فتح جام حذفي اسپانيا با بارسلونا در 83، پيروزي در ليگ ايتاليا با ناپولي در 87 و 90، فتح جام يوفا با ناپولي در 90، فتح جام جهاني 86 با تيم ملي آرژانتين و نايب قهرماني جام‌جهاني 90 با همين تيم.

افتخارات انفرادي: مرد سال فوتبال آمريكاي جنوبي در 79، 80، 86، 89، 90 و 92 انتخاب شده به عنوان برترين بازيكن جام‌جهاني 1986 و گزينش شده به عنوان بهترين بازيكن تاريخ به طور مشترك با په‌له برزيلي توسط فيفا در سال 2000.

وصال روحاني
منبع: Times
28 اكتبر 2008